Een luisteraar merkt het direct wanneer een naam of woord niet klopt in de tekst. Een personage klinkt minder geloofwaardig, een plaatsnaam haalt iemand even uit het verhaal, een boektitel verliest zijn oorspronkelijke klank.
Bij het inspreken van luisterboeken besteed ik daarom veel aandacht aan de uitspraak van woorden die niet vanzelfsprekend zijn. Want een goede voice-over en voorlezer spreekt niet alleen woorden en zinnen uit, maar zorgt ervoor dat van oorsprong buitenlandse namen, plaatsnamen en uitdrukkingen heel natuurlijk binnen het verhaal passen.
buitenlandse woorden vragen om aandacht.
In veel boeken komen woorden uit andere talen voor. Zeker bij vertalingen kun je denken aan Engelse namen van personages, Scandinavische plaatsnamen, Franse boektitels of citaten uit weer andere talen. De geschreven vorm geeft daarbij niet altijd voldoende informatie over de juiste uitspraak.
Een woord kan er eenvoudig uitzien op papier, maar toch anders klinken dan een Nederlandse lezer verwacht. Wie een naam of plaatsnaam op de Nederlandse manier uitspreekt, kan daarmee onbedoeld de geloofwaardigheid van een verhaal beïnvloeden.
de oorsprong bepaalt de uitspraak.
Bij buitenlandse namen en woorden kijk ik altijd naar de oorspronkelijke taal waarin het boek is gepubliceerd. Waar komt een woord vandaan? Hoe spreken mensen daar het uit? En hoe past die uitspraak binnen de context van het verhaal?
Bij een Nederlandse vertaling van een Amerikaans boek betekent dat bijvoorbeeld dat ik Engelse namen en plaatsen vanuit het Amerikaans-Engels benader. Een naam als Charlotte wordt in het Engels anders uitgesproken dan veel Nederlandse lezers automatisch zouden doen. Ook plaatsnamen kunnen verrassend zijn. “Tucson” is daar een goed voorbeeld van: de geschreven vorm vertelt niet vanzelf hoe de naam klinkt.
voorbereiding zorgt voor consistentie.
In een luisterboek komt een naam vaak tientallen of zelfs honderden keren terug. Daarom is het belangrijk dat een uitspraak niet alleen de eerste keer klopt, maar gedurende het hele boek consequent blijft. Voor onbekende woorden gebruik ik verschillende bronnen om uitspraken te controleren. Zo luister ik naar oorspronkelijke uitspraken en gebruik ik waar nodig hulpmiddelen zoals uitspraakdatabases. Die voorbereiding gebeurt buiten de opname om, maar bepaalt mede de kwaliteit die een luisteraar uiteindelijk hoort.
de techniek verdwijnt naar de achtergrond.
Een goede uitspraak mag eigenlijk niet opvallen. De luisteraar hoeft niet bezig te zijn met de vraag of een naam correct wordt uitgesproken. Die moet volledig kunnen meegaan in het verhaal. Juist in die details zit de kracht van een goede luisterervaring. Een stem, een tekst en de juiste uitspraak komen samen, waardoor een verhaal geloofwaardig en natuurlijk blijft klinken.
verder lezen.
Blog: Op verhaal komen als vrijwillige voorlezer.
Werk je aan een luisterboek, audiotour of andere productie waarin een rustige vertelstem belangrijk is? Bekijk mijn stemdiensten of neem gerust contact op.