Redactionele noot: Dit artikel verscheen oorspronkelijk toen deze audiotour werd gelanceerd. De tekst is later aangevuld om de achtergrond van het project en mijn werkwijze beter toe te lichten.
Een goede audiotour vertelt niet alleen iets over een plek. Hij verandert ook de manier waarop je kijkt. Terwijl je luistert, krijgen bomen, gebouwen, kunstwerken of landschappen een nieuw verhaal. Een geschiedenis. Diepte. Dat maakt een audiotour wezenlijk anders dan een informatiebord of een folder.
van voorlezen naar vertellen.
Toen boswachter Andy mij belde of ik een verhaal voor kinderen wilde inspreken was ik meteen enthousiast. Hij had een verhaal gelezen in de Bomenmap van Stichting Nationale Boomfeestdag. Dat verhaal leek hem zeer geschikt voor de Van boom tot boswandelingen waar hij samen met projectleider Evelien aan werkte voor het Jaar van het bos. De titel: De eik die van avonturen hield.
Dus ben ik onder zijn regie aan de slag gegaan. Andy neemt namelijk regelmatig schoolklassen mee het bos in en vertelt dan ook altijd verhalen, dus hij weet hoe hij zijn gehoor moet boeien. Voor mij was dat een goede aanleiding om goed naar zijn aanwijzingen te luisteren.
Mijn eerste versie was een vrij neutraal voorlezen van het verhaal, want ja dat doe ik wel vaker als voorlezer. Ik had zelfs de tekst in eerste instantie ingekort want het zou wel lang worden: willen kinderen nog wel zo lang achter elkaar luisteren, was mijn gedachte. Maar dat was niet de bedoeling! De tekst moest op lengte blijven en ik moest me vooral niet haasten met vertellen. Ik mocht ruim de tijd nemen en trouwens, ik mocht ook nog wel wat enthousiaster zijn, de toehoorders veel meer in het verhaal ‘trekken’.
Tja, die regieaanwijzing vond ik best wel spannend. Want kan ik wel enthousiast genoeg vertellen? Lukt het mij om de luisteraars te boeien? En hoe breng ik genoeg rust zodat luisteraars de tijd krijgen om het allemaal voor zich te zien?
Wat mij het beste heeft geholpen bij deze opdracht is om mijn ogen dicht te doen. Ik deed mijn ogen dicht en was in mijn verbeelding in het bos uit het verhaal. Onder een grote eik zat ik op de grond. Om mij heen zag ik een groep kinderen zitten waar ik het verhaal aan heb verteld.
een verhaal vertellen vraagt ruimte.
Ik heb echt vele keren het verhaal verteld voor de microfoon, en nog eens, en nog eens. Weer een versie, nog een opname, en nog een. Even rondwandelen, nachtje laten rusten, weer terugluisteren en nog eens, en nog eens. Tot ik het goed genoeg vond om te laten horen.
Eindelijk belde boswachter Andy mij op met het verlossende woord: “het is goed zo!” Complimenten die ik kreeg van mijn collega’s en ook van de directeur van Stichting Boomfeestdag Marleen van den Ham, waren een extra opsteker. Collega en beeldredacteur Marco heeft mooie soundeffects toegevoegd en beeld en eindmontage verzorgd. Het resultaat is iets waar ik trots op ben!
wat deze audiotour mij opnieuw liet horen.
Tijdens dit project merkte ik opnieuw dat een stem niet op de voorgrond hoeft te staan om veel invloed te hebben. Juist wanneer de verteller ruimte laat voor de omgeving, ontstaat er een sterkere beleving. De stem begeleidt, maar de plek vertelt uiteindelijk zelf het verhaal.
Dit project bevestigde voor mij dat goede audio niet alleen kennis overdraagt, maar ook verwondering kan oproepen. Niet door méér te vertellen, maar door de luisteraar anders te laten kijken.
verder lezen.
Producties: Staatsbosbeheer ‘de eik die van avonturen hield.’
Werk je aan een luisterboek, audiotour of andere productie waarin een rustige, geloofwaardige vertelstem belangrijk is? Bekijk mijn stemdiensten of neem gerust contact op.